• nl
  • en
beeldband

Zelf doen, uitbesteden of samenwerken

23 december 2011 Gepubliceerd door Laat uw gedicht achter

Zelf doen

Het zelf ontwikkelen van een volledige voorziening voor duurzame toegankelijkheid (al dan niet in samenwerking met een leverancier van systemen) heeft heel wat voeten in de aarde en vereist hoge investeringen (zie: duurzaam toegankelijk houden). Wanneer u overweegt om zelf een voorziening te gaan bouwen, raden we u aan om zich goed te oriënteren. De NCDD kan u in contact brengen met ervaringsdeskundigen.

Uitbesteden

Regelmatig krijgen instellingen als de KB, het NA en DANS het verzoek om grote en kleine collecties van derden duurzaam te beheren zonder dat ze van eigenaar veranderen. Op deze vraag hebben de instellingen momenteel nog geen antwoord, maar het is wel iets dat we in NCDD-verband momenteel bestuderen: wat zijn de consequenties voor de workflow (zowel van de opdrachtgever als van de dienstverlener); wat zou de inhoud van de service-overeenkomst moeten zijn (garanties lijken nog niet mogelijk); en wat zou het moeten kosten? (zie ook: taakverdeling Nederland)

Er zijn wel enkele private bedrijven die diensten aanbieden. Kanttekening: er zijn nogal wat aanbieders van “duurzame opslag”, “digital preservation” en meer van dat soort termen. Vaak maken die hun reclames echter niet waar. Soms gaat het om ongefundeerde claims als “deze schijf gaat 1000 jaar mee”. Vaker gaat het om opslagdiensten waarbij de afspraak is dat de klant exact het bestand krijgt teruggeleverd dat hij heeft uitbesteed. Wanneer u zelf geen goede opslagmogelijkheden hebt, kan dit een alternatief zijn. Maar de echte langetermijnrisico’s worden er niet mee bestreden. Daarvoor is meer nodig (zie: duurzaam toegankelijk houden).

Samenwerken

De NCDD propageert samenwerking omdat die leidt tot het spreiden van risico’s en het lichter worden van de lasten voor individuele instellingen.

Samenwerking kan op heel veel niveaus plaatsvinden. Het kan beginnen met bijvoorbeeld het uitwisselen van back-ups tussen individuele organisaties (KB en Beeld en Geluid; ook DANS beheert diverse back-ups van instellingen). Maar de samenwerking kan ook intensiever worden, zoals tussen het Nationaal Archief en het Stadsarchief Rotterdam, die hetzelfde systeem hebben.

Lopende samenwerkingsverbanden Nederland

Archieven

  • Het Nationaal Archief en het Stadsarchief Rotterdam werken nauw samen; ze hebben dezelfde technische oplossing in huis, de Safety Deposit Box van leverancier Tessella. Anno 2012 loopt een project om de Regionale Historische Centra hierop aan te sluiten.
  • In 2010 heeft de Archief Coalitie Digitale Duurzaamheid een plan ontwikkeld om alle overheidsarchieven van Nederland aan te sluiten op gemeenschappelijke e-depotvoorzieningen. Dit plan wacht nog op bestuurlijke goedkeuring en financiering.

Wetenschap

  • De KB heeft met de repositories van de universiteitsbibliotheken een overeenkomst gesloten om de publicaties uit die repositories te harvesten en duurzaam toegankelijk te houden.
  • Data Archiving and Networked Services (DANS) is door KNAW en NWO opgericht om onderzoeksdata duurzaam toegankelijk te houden, vooral in de alfa- en gammawetenschappen.

Musea

  • Het Nederlands Instituut voor Mediakunst (NIMk) beheert videokunst, niet alleen de eigen collectie maar ook voor RCE en andere musea.

 

Andere vormen van samenwerking: “distributed preservation”

Met name in de Verenigde Staten zijn een aantal initiatieven ontwikkeld waarbij bibliotheken en erfgoedinstellingen een gemeenschappelijke infrastructuur beheren waar kopieën van digitale bestanden worden opgeslagen. Voorbeelden zijn LOCKSS (Lots of Copies Keep Stuff Safe), HathiTrust en MetaArchive [info in: New Roles for new Times; Angevaare et al., 2012]. Deze verbanden staan ook open voor buitenlandse partners.

Kanttekening: met name vanuit Europa komt wel de kritiek op deze initiatieven dat ze geen echt duurzaam beheer bieden omdat de dienstverlening zich beperkt tot het opslaan van kopieën en het doen van een aantal eenvoudige controles. Er wordt geen actief beleid gevoerd om de bestanden toegankelijk te houden. LOCKSS Directeur David Rosenthal is namelijk van mening dat bekende bestandsformaten voorlopig wel ondersteund zullen blijven worden door de industrie. Als er dan toch gemigreerd moet worden, stelt hij zich voor dat dat gebeurt op het moment dat de gebruiker om het bestand vraagt [Rosenthal, 2009]. Zijn visie wordt niet door iedereen gedeeld.

 

Meer informatie

Angevaare, Inge; Martha Anderson, Michelle Gallinger, David Giaretta & Martin Halbert (2012), ‘Organizational Alignment’, in: Aligning National Approaches to Digital Preservation, edited by Nancy McGovern. Washington, DC: Library of Congress, 2012 – nog niet gepubliceerd.

A guide to distributed digital preservation, edited by Katherine Skinner and Matt Schultz, Educopia Inst., 2011; met uitleg over hoe een LOCKSS netwerk werkt.

New Roles for NewTimes: Digital Curation for Preservation, by Tyler Walters and Katherine Skinner, report prepared for the Association of Research Libraries, March 2011. Met een overzicht van diverse samenwerkingsverbanden van bibliotheken in de VS – waar ook organisaties van buiten de VS zich bij zouden kunnen aansluiten (Chronopolis, MetaArchive, HathiTrust, DuraSpace, DuraCloud, Data-PASS, e.a.).

Rosenthal, David S. (2009): ‘How are we ensuring the longevity of digital documents?’, Presentation to CNI Plenary Session, 7-9 April 2009, http://vimeo.com/5407401

 

Gecategoriseerd in :Geen categorie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *



Translate »
Top
Netwerk Digitaal Erfgoed