• nl
  • en
beeldband

Het nieuwe jaar is goed begonnen!

22 januari 2019 Gepubliceerd door Laat uw gedicht achter

Het Netwerk Digitaal Erfgoed heeft de start van het nieuwe jaar gevierd met een druk bezocht nieuwjaarsevent op 16 januari. Er was een goede reden voor deze feestelijke bijeenkomst, want het wordt een belangrijk jaar. Het is het begin van een intensiveringsperiode, waarin het netwerk versneld aan zijn doelstellingen werkt. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft extra geld beschikbaar gesteld voor de periode 2019-2020. Daarmee zal de dienstverlening verder worden verbeterd en de inclusiviteit van het netwerk versterkt. We willen zo veel mogelijk erfgoedcollecties digitaal beschikbaar maken, met name ook die van kleinere instellingen. Zo kunnen meer Nederlanders gebruik maken van het digitaal erfgoedaanbod en het op allerlei manieren beleven.

Zo’n 120 geïnteresseerden woonden het NDE-nieuwjaarsevent bij.

Welkom

Marens Engelhard (algemeen directeur van het Nationaal Archief en bestuursvoorzitter van het NDE) heette iedereen van harte welkom. De zaal zat zo vol dat er zelfs mensen op de trappen zaten. Dit waren de fraaie trappen van het cultureel centrum De Rozet in Arnhem. Marens Engelhard stond even stil bij deze passende locatie, waarin nieuwbouw en de oude stad zo mooi geïntegreerd zijn.

Marens Engelhard heet iedereen welkom.

 

Hij ging vervolgens in op de komende periode van intensivering, die twee pijlers kent: het verder ontwikkelen van generieke voorzieningen en deskundigheidsbevordering. De uitgangspunten blijven onveranderd: het digitaal erfgoed zichtbaar, bruikbaar en houdbaar maken voor alle belangstellenden. Het NDE is het ministerie van OCW zeer erkentelijk voor zijn stimulerende rol en voor de extra middelen.

Het Netwerk Digitaal Erfgoed kent twee kanten. Enerzijds gaat het om het ontwikkelen van gezamenlijke producten en diensten. Door digitale erfgoedinformatie versneld uitwisselbaar, koppelbaar en herbruikbaar te maken, kunnen interessante nieuwe diensten worden ontwikkeld. Anderzijds gaat het om een goede netwerkorganisatie. Marens geeft een korte blik onder de motorkap en beschrijft de getrapte aanpak van het netwerk, vergelijkbaar met fractals. De grotere erfgoedinstellingen fungeren als knooppunt en vormen zelf weer een deelnetwerk met kleinere instellingen. Dit is van belang voor een inclusief netwerk, zonder drempels voor erfgoedinstellingen.

Nieuwe verhalen met digitaal erfgoed

Afke van Rijn is directeur Media & Creatieve Industrie bij het ministerie van OCW. Zij beschrijft het maken van verhalen als het centrale thema van haar werkterrein. Ook bij digitaal erfgoed draait het daarom. Hoe beter dit beschikbaar is, hoe meer nieuwe verhalen hiermee verteld kunnen worden. Ze is trots op de erfgoedsector, waar zoveel mensen hier met volle inzet aan werken.

Afke van Rijn (OCW) vertelt over het maken van verhalen.

Het Netwerk Digitaal Erfgoed heeft al veel bereikt sinds 2015, toen de nationale strategie werd geformuleerd. Het is duidelijk dat samenwerken essentieel is en dat het netwerk van iedereen moet zijn. Er zijn al meer dan honderd organisaties bij het netwerk aangesloten, niet alleen erfgoedinstellingen maar ook softwareleveranciers.

Nu de basis is gelegd, kan het netwerk verder gaan bouwen. Voor de periode 2019-2020 is er 12 miljoen euro extra beschikbaar voor cultuur en erfgoed. Een deel daarvan is bestemd voor het NDE en het overige deel zal via de drie cultuurfondsen beschikbaar komen (de fondsenregeling wordt half mei verwacht). Dat is een flink bedrag, dat goed benut moet worden door het ontwikkelen van gezamenlijke voorzieningen, door het delen van kennis en door samen te werken. Als haar gevraagd wordt wanneer ze tevreden is, antwoordt Afke dat ze al heel blij is met hoe het netwerk nu functioneert. Het is belangrijk goede voorbeelden te laten zien van het gebruik van het digitale erfgoed. Ook valt veel winst te behalen door samenwerking tussen het onderwijs en de erfgoedsector.

Een dwarsdoorsnee van de activiteiten

Na het plenaire deel van de middag kon iedereen in parallelsessies meer horen over de activiteiten in het netwerk. Dit gaf een gevarieerd (maar verre van compleet) beeld van wat er al bereikt is en van wat er de komende periode op stapel staat.

Een van de parallelsessies tijdens het Nieuwjaarsevent.

Er waren pitches van een aantal aansprekende projecten, die duidelijk maken hoeveel samenwerking in het netwerk oplevert. Zo is er bijvoorbeeld een nationaal register van webarchieven gevormd, waarmee iedereen kan zien waar oude versies van websites worden gearchiveerd. De volgende stap is hierbij ook social media te betrekken en aansluiting te zoeken bij internationale webarchieven als Internet Archive.

Pitches van aansprekende projecten.

Ook is er een wiki-omgeving opgezet met een wegwijzer voor duurzaamheidsbeleid. Dit helpt instellingen hun collecties duurzaam toegankelijk te houden. Voor persistent identifiers zijn hulpmiddelen ontwikkeld, waarmee instellingen geholpen worden met deze belangrijke voorwaarde voor het duurzaam beschikbaar stellen van hun collecties. Er is hierbij grote behoefte aan deskundigheidsbevordering en het leren van praktijkervaringen. Een voorbeeld van zo’n samenwerking is de Museumfederatie Friesland, waar wordt gewerkt aan een goed duurzaamheidsbeleid en een gezamenlijke infrastructuur.

Lodewijk Petram (Huygens ING) over Maritieme bronnen.

In een andere sessie waren enkele inspirerende praktijkvoorbeelden te beluisteren. Zo loopt er een onderzoek naar VOC-zeelieden, waarin maritiem erfgoedmateriaal als bron wordt gebruikt. In Gelderland is heel veel erfgoedmateriaal over de Tweede Wereldoorlog samengebracht, in aansluiting op het Netwerk Oorlogsbronnen. En Zuid-Holland is een voorbeeld van hoe een provinciaal netwerk functioneert. Er is een ‘spoorboekje’ gemaakt waarmee erfgoedinstellingen hun route kunnen bepalen bij het digitaliseren van hun collecties.

Luisterend naar voorbeelden uit de praktijk.

In alles wat het Netwerk Digitaal Erfgoed doet, staat de gebruiker centraal. Daarom is het heel belangrijk te weten wat hun vraag is. Ook hiervan werd tijdens de middag een indruk gegeven. Hoe willen mensen gebruik maken van digitaal erfgoed en wat zijn hun wensen? Het Netwerk Digitaal Erfgoed doet hier onderzoek naar, om daarmee de dienstverlening te kunnen verbeteren. Ook het ministerie van OCW doet onderzoek naar het digitale gebruik en de digitale toegankelijkheid van erfgoed. Het doel is om aan het eind van de periode 2019-2020 te bekijken wat het effect van de intensiveringsperiode is geweest: wanneer zijn we succesvol?

In de periode 2019-2020 werkt het NDE de deskundigheidsbevordering uit tot een structureel programma. Als aanzet hiertoe werd een inventarisatie gepresenteerd van het huidige opleidingsaanbod op gebied van erfgoed en relevantie digitale vaardigheden. Een goed voorbeeld is de succesvolle NDE-training Leren Preserveren.

Frans Neggers van HNI over de training Leren Preserveren.

Manifest en borrel

De middag werd afgesloten met een hapje, een drankje en veel geanimeerde gesprekken. En met de gelegenheid het manifest te ondertekenen, waarmee inmiddels al tientallen organisaties de principes van het NDE hebben onderschreven.

Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers ondertekent het manifest.

Tresoar ondertekent het manifest.

Gezelligheid tijdens de borrel.

Meer informatie

Wil je meer weten over de plannen van het Netwerk Digitaal Erfgoed voor 2019-2020? Lees het intensiveringsplan (PDF).

De foto’s in dit artikel zijn gemaakt door Sebastiaan ter Burg en beschikbaar onder een Creative Commons BY 2.0 Generic licentie. Alle foto’s van het evenement zijn op zijn Flickr account te zien.  

 

Gecategoriseerd in :

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *



Translate »
Top