• nl
  • en
beeldband

Bitrot ain’t Contagious

12 november 2019 Gepubliceerd door Laat uw gedicht achter

Er gebeurt veel in de wereld van de digitale duurzaamheid. Marcel Ras, domeinmanager Digitaal Erfgoed Houdbaar bij het Netwerk Digitaal Erfgoed, doet vanaf nu maandelijks verslag. In deze eerste blog kijkt hij terug op een aantal grote evenementen en neemt hij ons mee naar de Week van het Digitaal Erfgoed, die binnenkort losbarst.

“Van iPRES via de Werelddag van de Digitale Duurzaamheid naar de Week van het Digitaal Erfgoed: we tellen drie maanden vol aandacht voor digitale duurzaamheid in Nederland.

iPRES

Over iPRES is al veel gezegd en geschreven, zie mijn WhyPres-blog als laatste in een rij van iPRES 2019-blogs. Op maandag 2 december is er nog één keer aandacht voor de conferentie als we de proceedings publiceren. Alle inzendingen zijn dan gebundeld in één publicatie, digitaal en gratis toegankelijk. Daarnaast zijn alle inzendingen, presentaties, video’s, foto’s, tweets en collaborative notes duurzaam beschikbaar op één plek via het Open Science Framework. Maar daarvoor moeten we nog even wachten tot 2 december. Ondertussen zijn de voorbereidingen voor iPRES 2020 in volle gang. De Call for Contributions voor de zeventiende conferentie over digitale duurzaamheid, die van 21 tot en met 24 september 2020 plaatsvindt in Beijing, is geopend. Lees alles hierover op de website van iPRES2020.

iPRES2019: bijna 400 internationale experts komen samen in EYE Filmmuseum, Amsterdam.

Werelddag van de Digitale Duurzaamheid

Afgelopen donderdag, 7 november, was het Werelddag van de Digitale Duurzaamheid, oftewel World Digital Preservation Day (WDPD). Een dag waarop we wereldwijd aandacht besteden aan alles wat er komt kijken bij het voor toekomstige generaties beschikbaar en toegankelijk houden van informatie, collecties en data. Zodat onze achter-achter-achterkleinkinderen ook de geschiedenis van onze eeuw kunnen schrijven. Dit jaar stond World Digital Preservation Day in het teken van “at risk digital materials”, en daar hebben we er ongelooflijk veel van. 

Bit List

Dat blijkt als we naar de nieuwe versie van de Bit List of Endangered Species kijken. Deze lijst van bedreigde digitale soorten is een initiatief van de Digital Preservation Coalition en bevat dit jaar 74 collecties, waarvan er maar liefst 63 “endangered” tot “practically extinct” zijn. Deze lijst is natuurlijk niet compleet, maar geeft een goed overzicht van de rijkdom aan collecties en de risico’s die zij lopen waardoor ze voor onze achter-achter-achterkleinkinderen zeker niet meer zichtbaar zullen zijn.

Wanneer je de Bit List bestudeert, zul je zien dat er nauwelijks Nederlandse collecties op staan. Worden deze dan minder bedreigd en zorgen wij beter voor onze species? Niets is minder waar. Ik ben ervan overtuigd dat wij met groot gemak een evenzolange lijst kunnen maken met alleen Nederlandse materialen. En dat zullen we ook gaan doen. Het Netwerk Digitaal Erfgoed start in januari met een project waarin we een inventarisatie willen maken van de digitale collecties die bij erfgoedinstelling op fysieke dragers op planken, in bureaulades, in dozen of onder kasten liggen. Met als doel een aanpak te ontwikkelen voor analyse van risico’s en voor het veiligstellen van deze collecties.

7 november: feest voor de duurzame toegang

Terug naar de Werelddag van de Digitale Duurzaamheid in Nederland. WDPD betekent aandacht besteden aan wat er nog moet gebeuren, maar ook een beetje vieren wat we al hebben bereikt. En dat deden we op verschillende plaatsen in Nederland. Zo organiseerde het Regionaal Archief Tilburg een netwerkmiddag voor de bij het archief aangesloten gemeenten, was er bij de Koninklijke Bibliotheek een kennissessie en een pop-up preservation bijeenkomst, lanceerde Tresoar het Friese logo van WDPD en ondertekende LIMA het manifest van het Netwerk Digitaal Erfgoed.

The Big Picture van duurzame toegang

Het Netwerk Digitaal Erfgoed organiseerde daarnaast zoals gewoonlijk een landelijke bijeenkomst, dit jaar met Het Nieuwe Instituut en het Stadsarchief Rotterdam als initiatiefnemers. Deze had de ambitieuze titel “The Big Picture van duurzame toegang” en was een dag in twee delen.

In de ochtend werd uitgelegd wat duurzaamheidsbeleid, kosten en infrastructuur met elkaar te maken hebben. Als communicerende vaten beïnvloeden ze elkaar; beleidskeuzes hebben consequenties voor de benodigde infrastructuur en op hun beurt voor de kosten van duurzame toegang. Wanneer een instelling besluit om zélf een digitaal archief te bouwen of te kopen, dan heeft dat een geheel andere uitwerking op de benodigde infrastructuur dan wanneer diezelfde instelling besluit om aan te haken bij een bestaande infrastructuur. Het spreekt voor zich dat de kosten daarin ook verschillen. Zo leerden de deelnemers dus hoe die “big picture” werkt en dat het een handig middel kan zijn om te bepalen welke richting een instelling op zou moeten: zelf doen, uitbesteden of samenwerken. Uiteraard is dit de theorie. Dat de realiteit soms weerbarstiger is, werd duidelijk uit de drie voorbeelden van Het Nieuwe Instituut (sterke afhankelijkheid van de architectenbureaus die materiaal aanleveren), het Stadsarchief Rotterdam (sterk afhankelijk van de gemeentelijke infrastructuur en politieke keuzes) en LIMA (opererend in een enorm dynamische omgeving). 

In de middag werd the Big Picture tot leven gebracht in een workshop. Op basis van een fictieve organisatie, het schoenenmuseum, met een kleine digitale collectie moesten de deelnemers keuzes maken. Keuzes ten aanzien van beleid, mogelijke oplossingen en beschikbaar budget. Dit om uiteindelijk te bepalen hoe en waar het museum duurzame opslag kan beleggen. Samenwerking werd unaniem gezien als de beste oplossing en het model van the Big Picture bleek een handig hulpmiddel. Het Netwerk Digitaal Erfgoed werkt dit model in de komende maanden verder uit. 

Bitrot ain’t contagious

Dat WDPD ook op andere manieren gevierd kan worden, blijkt uit de storm van tweets op #WDPD2019 en #WDPD. Onze collega’s in Australië lieten in video’s zien dat we moeten zorgen voor de Bits and Bytes en zongen over de hoop dat “bitrot ain’t contagious”. Om nog maar te zwijgen over het prachtige Schotse “500 files”. Kortom, digitale duurzaamheid leeft en de uitdaging voor volgend jaar is een Nederlandse preservation song. “Hoe sterk is de eenzame archivist”, “Migreer maar, migreer maar, migreer maar”, “Ben ik te min omdat emulatie meer poen kost dan migratie”. Nou ja, zoiets. Wie durft het aan? Prijsvraag voor Werelddag van de Digitale Duurzaamheid 2020.

Week van het Digitaal Erfgoed

En voor wie er maar geen genoeg kan krijgen van digitale duurzaamheid en nog meer wil weten: van 25 tot en met 30 november is er dan nog de Week van het Digitaal Erfgoed, georganiseerd door de instellingen in het Netwerk Digitaal Erfgoed. De opening van deze week op maandag 25 november staat in het teken van het ontmoeten van collega’s en het testen en vergroten van je ‘digitale conditie’. Dat doen we in Zutphen en het belooft een levendige en interactieve dag te worden waar we onder andere veel laten zien van de projecten die we uitvoeren binnen het netwerk. Op 28 november duiken we dan weer de diepte in met de workshop “Hoe duurzaam ben ik?”. Tijdens deze workshop maken we samen met de deelnemers duurzaamheidsbeleid op basis van een zelfevaluatie van hun eigen organisatie. Hoe veilig en duurzaam worden jouw digitale erfgoedobjecten bewaard? Welke kennis heeft jouw organisatie in huis? Wat betekent duurzame toegang en hoe ver is jouw organisatie daarmee? Wat betekent aansluiten bij de nationale strategie en het Netwerk Digitaal Erfgoed in de praktijk? Wat is daar allemaal voor nodig en waar begin je?

Genoeg stof tot nadenken dus. Houd deze website in de gaten voor mijn volgende blog met daarin meer over duurzaamheidsbeleid, e-mailarchivering en groene digitale duurzaamheid.”

Heb je vragen of opmerkingen? Marcel is te bereiken via marcel.ras@netwerkdigitaalerfgoed.nl.

Gecategoriseerd in :

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *



Translate »
Top